Người Trung Hoa tổ chức lễ cưới thường hay dán chữ “SONG HỶ” khiến cho sự trang hoàng thêm phần rộn ràng, vui vẻ. Thế nhưng, bạn có biết nguồn gốc tục lệ dân gian này lại có liên quan đến Vương An Thạch: nhà chính trị, nhà tư tưởng, nhà văn hóa lớn đời Bắc Tống (Trung hoa).
Vương An Thạch sinh năm 1021, mất năm 1086, quê ở Lâm Xuyên, Vô Châu. Từ nhỏ, An Thạch đã là người thông minh xuất chúng.

Năm 23 tuổi, trên đường lên kinh thành dự thi, An Thạch nghĩ chân tại thị trấn Mã gia. Một buổi trưa, sau khi cơm nước, Vương An Thạch ra thị trấn dạo phố, hốt nhiên thấy ngoài cửa trang viện của Mã viên ngoại dán một vế đối, viết:
“ Tẩu mã đăng, đăng mã tẩu, đăng tức mã đình bộ”
Nghĩa là: “ Đèn ngựa chạy (đèn kéo quân), đốt đèn ngựa chạy, đèn tắt ngựa dừng”
Và ở dưới ghi: “ Vế còn lại chờ người ứng đối”. An Thạch lẩm bẩm, rồi buột miệng khen lớn: “Ồ ! Hay lắm! Hay lắm!” Nói xong, Thạch quay đầu đi thăng.

Hôm vào ngày thi An Thạch là người nộp quyển đầu tiên. Đến kỳ vấn đáp, Quan chủ khảo chỉ vào lá cờ phi hổ, đọc:
“ Phi hổ kỳ, kỳ hổ phi, kỳ quyển hổ tàng thân”
Nghĩa là: “Cờ hổ bay, dựng cờ hổ bay, cờ cuốn hổ ẩn mình”.
Vương An Thạch nghĩ ngay đến vế ra đối tại nhà Mã viên ngoại, buột miệng đối ngay: “ Tẩu mã đăng, đăng mã tẩu, đăng tức mã đình bộ”.

Sự đối đáp nhanh và chuẩn xác tuyệt vời của Vương An Thạch, Quan chủ khảo tấm tắc khen mãi.
Thi xong, về đến trấn Mã gia, Vương nhớ đến vế đối ở nhà họ Mã, thế là ông đến thăm, múa bút viết luôn vế đối còn lại: “Phi hổ kỳ, kỳ hổ phi, kỳ quyển hổ tàng thân”.

Mã viên ngoại quan sát thấy chàng thư sinh tuấn tú, nho nhã, lại thông minh vì vế đối quá hay, có ý nhận làm con rễ, gả cô con gái xinh đẹp cho chàng. Thì ra, Mã viên ngoại treo vế đối ngoài cửa là có ý tìm chồng cho con gái.

Lễ cưới của Vương An Thạch đang được tổ chức linh đình, lại có người đến báo: “Vương đại nhân kim bảng đề danh, ngày mai lai kinh đăng đàn nhận chỉ. “

Mã viên ngoại rất đỗi vui mừng, lại cho mở thêm đại tiệc. Rõ ràng Vương An Thạch đã “Hỷ” lại thêm “Hỷ” (đã vui lại thêm vui). Thế là lúc cao hứng nồng men rượu,. Thạch múa bút viết chữ Hỷ, xong ngắm nghía thấy vẫn chưa “đã” lại vung bút viết thêm một chữ Hỷ bên cạnh chữ Hỷ kia, mọi người trầm trồ “Song hỷ tối hảo” (Vui thêm vui, rất tốt). Vương An

Thạch bảo người nhà mang ra dán ngoài cửa, rồi ngâm bài thơ:
“ Hiểu đối liên thành song hỷ ca, (Khéo viết câu đối thành song hỷ)
Mã đăng phi hổ kết ty la … “ (Đèn mã hổ bay kết tơ duyên)
Từ đó, tập tục dán chữ “Song Hỷ” trong lễ cưới được hình thành và lưu truyền rộng rãi cho đến ngày nay.

LÊ KHẮC HOÀNG MINH
(theo tư liệu của Nguyễn Đình Hiếu)